การขจัดความยากจน (poverty) ในทุกรูปแบบและทุกมิติทั่วโลก เป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goal 1: SDG 1) ที่มุ่งเน้นการยุติความยากจนในทุก ๆ มิติ ไม่ว่าจะเป็นความยากจนในระดับรายได้ (income), เส้นความยากจน (poverty line), การขาดแคลนโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา, สุขภาพ (health), หลักประกันทางสังคม (social security / social protection) หรือสิ่งแวดล้อมที่ดี สำหรับมหาวิทยาลัยนเรศวร ในฐานะ “มหาวิทยาลัยเพื่อสังคมของผู้ประกอบการ” ที่มุ่งสู่มหาวิทยาลัยวิจัยชั้นนำระดับภูมิภาคและระดับสากล ได้ให้ความสำคัญทั้งในด้านการศึกษา การวิจัย และการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างความเป็นอยู่ที่ดีของนักศึกษาและชุมชนรอบข้าง ด้วยการสนับสนุนความรู้และโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิต สร้างทักษะ การจ้างงาน (employment) สร้างอาชีพ และสร้างมูลค่าให้สินค้าเพื่อช่วยขจัดความยากจนในทุกมิติ ตลอดจนลดความเหลื่อมล้ำ (inequality) ผ่านการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้

• การสร้างโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิต การศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญในการยุติความยากจน เพราะช่วยเปิดโอกาสให้มีอาชีพที่ดีขึ้นและยกระดับชีวิตตนเองได้ มหาวิทยาลัยนเรศวรให้โอกาสทางการศึกษาแก่กลุ่มนักศึกษาที่มีรายได้น้อย (low income) และกลุ่มเปราะบาง (vulnerable groups) โดยการจัดสรรทุนการศึกษา สวัสดิการ (welfare) และสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ที่ช่วยให้การศึกษาไม่ถูกจำกัดด้วยปัจจัยทางเศรษฐกิจ เช่น ทุนการศึกษา การสนับสนุนด้านวิชาการ และการสร้างเครือข่ายความช่วยเหลือ
• การพัฒนาทักษะและอาชีพในชุมชน มหาวิทยาลัยนเรศวรมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการจ้างงาน (employment) เสริมสร้างทักษะและอาชีพให้กับผู้ที่อาศัยอยู่ในชุมชน ผ่านการจัดหลักสูตรอบรมวิชาชีพ เช่น การฝึกอบรมเกี่ยวกับการเกษตร การทำธุรกิจขนาดเล็ก การพัฒนาทักษะดิจิทัล และการเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ (access to new technology) เพื่อช่วยให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ ลดอัตราการว่างงาน (unemployment) และลดความยากจนในระดับท้องถิ่น
• การวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน มหาวิทยาลัยนเรศวรสนับสนุนการวิจัย (Frontier Research) ที่มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำในสังคม ผ่านการศึกษาวิจัยและพัฒนาโครงการที่สอดคล้องกับนโยบายแก้จน (poverty-reducing policy / social policy) เช่น การวิจัยด้านการเกษตรยั่งยืนเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงอาหาร (access to food), การบริหารจัดการที่ดินทำกิน (access to land) ตลอดจนเทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อให้ผู้ด้อยโอกาสเข้าถึงทรัพยากรและยกระดับสถานะทางเศรษฐกิจ (economic status) ได้อย่างเท่าเทียม
• การสนับสนุนโครงการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตในชุมชน มหาวิทยาลัยนเรศวรบูรณาการพันธกิจสัมพันธ์ร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน ผ่านการขับเคลื่อนเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (Regional Economic Driving) เพื่อยกระดับรายได้ สนับสนุนช่องทางการตลาด (access to market), การเข้าถึงแหล่งทุนและสินเชื่อ (access to credit / access to finance) รวมถึงการดูแลกลุ่มผู้สูงอายุ (older people) และผู้ด้อยโอกาสให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
• การสร้างความตระหนักรู้และจิตสำนึกในกลุ่มนักศึกษาและบุคลากร มหาวิทยาลัยนเรศวรมีการจัดกิจกรรมและโครงการจิตอาสาที่ช่วยสร้างจิตสำนึกเกี่ยวกับปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำในสังคม รวมถึงการสร้างข่ายรองรับทางสังคม (safety net) เพื่อช่วยเหลือและบรรเทาสาธารณภัยแก่ผู้ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ เช่น อุทกภัย (disaster / flood) ป้องกันไม่ให้ประชาชนต้องตกอยู่ในภาวะยากจนเฉียบพลันหรือเผชิญกับการกีดกันทางสังคม (social exclusion)
• การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ มหาวิทยาลัยนเรศวรทำงานร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน และองค์กรเครือข่ายทั้งในและต่างประเทศ ในการส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีและขับเคลื่อนโครงการขจัดความยากจนตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน (poverty program, partnership) มุ่งเน้นการปกป้องสิทธิมนุษยชน (rights) และการพัฒนาสังคมในทุกมิติอย่างยั่งยืน